Batavia Air

บาตาเวียแอร์ (Batavia Air) เป็นสายการบินสัญชาติอินโดนีเซียที่มีฐานอยู่ในจาการ์ตา เริ่มทำการบินตามตารางในปี 2002 และขยายเครือข่ายภายในประเทศจนมีประมาณ 40 จุดหมายปลายทาง สายการบินหยุดบินเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2013 หลังศาลจาการ์ตามีคำสั่งให้ล้มละลายจากกรณีค่าเช่าเครื่องบินแอร์บัส A330 สองลำที่ค้างชำระ

จุดเริ่มต้น

บาตาเวียแอร์ (Batavia Air) เป็นชื่อทางการค้าของ PT Metro Batavia โดยชื่อนี้มาจากชื่อเรียกจาการ์ตาในยุคอาณานิคม ตามข้อมูลจาก Wikipedia บริษัทได้รับใบอนุญาตประกอบการบินในปี 2000 ทดลองดำเนินงานในปี 2001 และเริ่มให้บริการในปี 2002 แหล่งข้อมูลต่าง ๆ ระบุปีเริ่มต้นแตกต่างกันเล็กน้อย โดยกล่องข้อมูลของ Wikipedia ระบุปี 2002 ขณะที่ Wikidata ระบุปี 2001 เป็นจุดเริ่มต้นของช่วงอายุกิจการ 2001–2013 ซึ่งน่าจะหมายถึงช่วงทดลองดำเนินงาน

สายการบินเริ่มต้นในชื่อ Metro Batavia ด้วยเครื่องบิน Boeing 737-200 หนึ่งลำและ Fokker F28 หนึ่งลำที่เช่าแบบ wet lease จาก Bali Air เส้นทางประจำเส้นแรกคือจาการ์ตา–ปอนเตียนัก และตามมาด้วยเส้นทางอื่น ๆ

ช่วงรุ่งเรือง

บาตาเวียแอร์มีฐานที่ท่าอากาศยานนานาชาติซูการ์โน-ฮัตตาในจาการ์ตา มีท่าอากาศยานจวนดาของสุราบายาเป็นศูนย์กลางรอง และมีบาหลีเป็นเมืองยุทธศาสตร์ ในช่วงท้ายสายการบินให้บริการประมาณ 42 จุดหมายปลายทางในประเทศ ตั้งแต่บันดาอาเจะห์ไปจนถึงปาปัว รวมทั้งจุดหมายระหว่างประเทศในภูมิภาคอีกจำนวนหนึ่ง เช่น สิงคโปร์ มาเลเซีย ติมอร์-เลสเต และซาอุดีอาระเบีย

สายการบินได้รับการจัดอันดับในระดับ 1 จากหน่วยงานการบินพลเรือนของอินโดนีเซีย ในเดือนมิถุนายน 2010 ถูกถอดออกจากรายชื่อสายการบินต้องห้ามของสหภาพยุโรป พร้อมกับอินโดนีเซีย แอร์เอเชีย (Indonesia AirAsia) และไม่นานหลังจากนั้นก็เปลี่ยนรหัส IATA จาก 7P เป็น Y6 Wikipedia ระบุว่าสายการบินไม่เคยมีอุบัติเหตุที่มีผู้เสียชีวิตตลอด 11 ปี แม้จะมีเหตุการณ์ผิดปกติหลายครั้ง รวมถึงเหตุเครื่องบินไถลออกนอกทางวิ่งที่บาลิกปาปันในเดือนมีนาคม 2012 ซึ่งผู้สอบสวนระบุว่าเกิดจากการใช้วาล์วเซอร์โวใหม่และเก่าปนกัน ซึ่งขัดกับคำแนะนำด้านการซ่อมบำรุงของแอร์บัส

สิ่งที่ผิดพลาด

• เครื่องบินลำตัวกว้างที่มีต้นทุนสูง ในปี 2009 สายการบินเช่าแอร์บัส A330 สองลำจาก ILFC แบบ dry lease ระยะเวลาหกปีถึงปี 2015 The Jakarta Post รายงานว่าเครื่องบินเหล่านี้มีไว้เพื่อขนส่งผู้แสวงบุญชาวอินโดนีเซียในฤดูฮัจญ์ประจำปี กรณีศึกษาทางวิชาการบน Academia.edu ระบุว่าสายการบินแพ้การประมูลงานฮัจญ์หลายครั้ง ซึ่งส่งผลกระทบต่อฐานะการเงิน
• การช่วยเหลือที่ล้มเหลว เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2012 แอร์เอเชีย (AirAsia) และบาตาเวียประกาศแผนซื้อกิจการมูลค่า 80 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นที่ถกเถียงเพราะกฎหมายอินโดนีเซียจำกัดการถือหุ้นของต่างชาติในสายการบิน และแผนล้มเลิกไปภายในวันที่ 11 ตุลาคม 2012 ทั้งสองฝ่ายระบุว่าจะหันไปแสวงหาความร่วมมือแบบหลวมกว่าแทน
• การผิดนัดชำระเงิน TTG Asia อ้างอิงสำนักข่าวอันตารา รายงานว่าบาตาเวียไม่ชำระเงิน 4.68 ล้านดอลลาร์สหรัฐให้ ILFC เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 2012 สำหรับเครื่องบิน A330 สองลำ ILFC จึงยื่นคำร้องขอให้ศาลพาณิชย์จาการ์ตากลางสั่งล้มละลาย

เที่ยวบินสุดท้าย

ศาลอนุมัติคำร้องเมื่อวันที่ 30 มกราคม 2013 โดยการขายตั๋วและเที่ยวบินยังดำเนินไปตามปกติจนถึงเวลามีคำพิพากษา The Jakarta Post อ้างทนายความของสายการบินว่า ฝ่ายบริหารยอมรับคำตัดสินและจะหยุดดำเนินการตั้งแต่วันที่ 31 มกราคม สำนักข่าวเอพี (The Associated Press) รายงานว่าเที่ยวบินหยุดลงหลังเที่ยงคืนเล็กน้อย ทำให้ผู้โดยสารหลายร้อยคนติดค้าง อันตารา (Antara) บรรยายถึงผู้โดยสารที่ซูการ์โน-ฮัตตาซึ่งไม่ได้รับแจ้งว่าเที่ยวบินถูกยกเลิก และพบว่าเคาน์เตอร์ของสายการบินปิดทำการ Wikipedia ระบุเวลาปิดกิจการเป็น 12:00 น. ตามเวลาท้องถิ่นของวันที่ 31 มกราคม ขณะที่รายงานข่าวระบุว่าเป็นเที่ยงคืน เรายังไม่พบเอกสารที่ระบุเที่ยวบินหรือเส้นทางสุดท้ายโดยเฉพาะ

เหตุการณ์ที่ตามมา

กระทรวงคมนาคมเปิดใช้แผนฉุกเฉินสำหรับผู้ถือตั๋ว และขอให้สายการบินอื่นช่วยรับผู้โดยสารที่ตกค้าง Wikipedia ระบุว่าตั๋วที่ซื้อไว้ก่อนการปิดกิจการได้รับการคืนเงินหรือโอนไปยังสายการบินอื่น คาดว่าสายการบินอื่นจะเข้ามารับช่วงเครือข่ายเส้นทาง แต่ภายในเดือนกุมภาพันธ์ 2013 มีเพียงซิติลิงค์ (Citilink) แมนดาลาแอร์ไลน์ (Mandala Airlines) และไลออนแอร์ (Lion Air) เท่านั้นที่ได้รับเส้นทางไป ศาลจาการ์ตากลางแต่งตั้งผู้ชำระบัญชีสี่รายจากสำนักงานกฎหมายในท้องถิ่น ไม่มีสายการบินใดสานต่อแบรนด์บาตาเวียแอร์ และแหล่งข้อมูลของเราไม่ได้ระบุว่าพนักงานและเครื่องบินที่เหลือเป็นอย่างไรต่อไป

แหล่งที่มา: Wikipedia: Batavia Air, The Jakarta Post: Bankrupt Batavia to stop service, TTG Asia: Bankrupt Batavia Air ceases operation, Associated Press via Times Colonist, Antara News: Batavia Airlines declared bankrupt, Academia.edu: Batavia Air Bankruptcy Case