Olympic Airlines

สายการบินโอลิมปิก (เดิมชื่อโอลิมปิกแอร์เวย์ส) เป็นสายการบินประจำชาติของกรีซ ก่อตั้งในปี 1957 ภายใต้การนำของอริสโตเติล โอนาสซิส หลังจากเป็นของรัฐมานานหลายสิบปี มีหนี้สินพอกพูน และถูกวินิจฉัยว่าได้รับความช่วยเหลือจากรัฐอย่างผิดกฎหมาย จึงนำไปสู่การแปรรูป โดยเที่ยวบินส่วนใหญ่หยุดให้บริการในวันที่ 29 กันยายน 2009 และบริษัทปิดกิจการอย่างสมบูรณ์ในวันที่ 31 ธันวาคม 2009

จุดเริ่มต้น

จุดกำเนิดของโอลิมปิกมาจากความพยายามของรัฐบาลกรีกที่จะช่วยเหลือสายการบินขนาดเล็กหลายแห่งที่กระจัดกระจายกันอยู่ ตามข้อมูลจาก Wikipedia ในปี 1947 มีสายการบินสามแห่งที่ตั้งฐานอยู่ในกรีซ และในปี 1951 ปัญหาด้านการเงินทำให้รัฐต้องควบรวมสายการบินเหล่านั้นเป็น TAE Greek National Airlines ซึ่งบินด้วยเครื่องบิน DC-3 ในเส้นทางภายในประเทศ และ DC-4 ไปยังลอนดอน รัฐบาลปิด TAE ในปี 1955 และเมื่อหาผู้ซื้อไม่ได้ ก็ได้ทำข้อตกลงในเดือนกรกฎาคม 1956 กับอริสโตเติล โอนาสซิส เจ้าพ่อธุรกิจเดินเรือ และในวันที่ 6 เมษายน 1957 บริษัทได้เปลี่ยนชื่อเป็นโอลิมปิกแอร์เวย์ส

ชาวกรีกจำนวนมากไม่ไว้วางใจการเดินทางด้วยเครื่องบิน โอนาสซิสจึงจัดเที่ยวบิน DC-3 ระยะสั้นให้ขึ้นฟรีเพื่อแสดงว่าปลอดภัย ดังที่ Greek City Times ก็กล่าวไว้เช่นกัน

ยุคทอง

โอนาสซิสต้องการเทคโนโลยีล้ำสมัยที่สุด โอลิมปิกรับมอบเครื่องบินเจ็ต de Havilland Comet 4B ในปี 1960 และทำข้อตกลงลักษณะคล้ายการทำโค้ดแชร์ในยุคแรกกับบริติชยูโรเปียนแอร์เวย์ส ในปี 1966 เครื่องบิน Boeing 707-320 ลำแรกชื่อ "City of Athens" เดินทางมาถึงและเปิดเส้นทางบินตรงเอเธนส์–นิวยอร์ก แอฟริกา (ไนโรบีและโจฮันเนสเบิร์ก) ตามมาในปี 1968 มอนทรีออลและชิคาโกในปี 1969 และเมลเบิร์นในปี 1972 เครื่องบิน Boeing 747-200 ใหม่สองลำนำเครื่องบินลำตัวกว้างเข้ามาในฝูงบิน และบริษัทลูกชื่อโอลิมปิกเอวิเอชันให้บริการเส้นทางไปยังเกาะต่าง ๆ

สายการบินนี้เป็นที่รู้จักในเรื่องความมีสไตล์ พนักงานต้อนรับบนเครื่องสวมเครื่องแบบของปิแอร์ การ์แด็ง และผู้โดยสารชั้นเฟิร์สคลาสได้รับช้อนส้อมสีทองและการบรรเลงเปียโน ตามที่ Wikipedia ระบุโดยอ้างอิง USA Today ปริมาณการขนส่งตามตารางบินเพิ่มจาก 85 ล้านผู้โดยสารเชิงรายได้-กิโลเมตรในปี 1957 เป็นราว 7.9 พันล้านในปี 1995 ในช่วงท้ายสายการบินให้บริการ 37 จุดหมายปลายทางในประเทศและ 32 จุดหมายปลายทางอื่น ๆ

อะไรที่ผิดพลาด

• การสูญเสียโอนาสซิส: อเล็กซานเดอร์ ลูกชายของเขาเสียชีวิตในอุบัติเหตุเครื่องบินตกเมื่อเดือนมกราคม 1973 หลังจากนั้นโอนาสซิสขายหุ้นทั้งหมดให้รัฐ และเสียชีวิตในปี 1975
• การบริหารที่ถูกการเมืองแทรกแซง: ตั้งแต่ทศวรรษ 1980 สายการบินประสบปัญหาด้านการบริหาร นักการเมืองและครอบครัวบินฟรีหรือจ่ายเพียงเล็กน้อย และรัฐบาลบังคับให้โอลิมปิกขนส่งสื่อมวลชนด้วยส่วนลด 97 เปอร์เซ็นต์ การหยุดงานประท้วงในปี 1986 ซ้ำเติมผลขาดทุน
• การกู้สถานการณ์ที่ล้มเหลว: การปรับโครงสร้างที่ล้างหนี้ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 ไม่ยั่งยืน และช่วงที่ Speedwing International ของบริติชแอร์เวย์สเข้ามาบริหารก็ทำให้หนี้สินยิ่งสูงขึ้นอีก การปรับโครงสร้างในปี 2003 ย้ายการบินไปอยู่ภายใต้บริษัทที่เปลี่ยนชื่อเป็น Macedonian Airlines (Olympic Airlines S.A.) และล้างหนี้อีกครั้ง
• ความช่วยเหลือจากรัฐ: คณะกรรมาธิการยุโรปวินิจฉัยในเดือนธันวาคม 2005 ว่าความช่วยเหลือจากรัฐเกือบ 700 ล้านยูโรผิดกฎหมาย ผู้ซื้อไม่ยอมรับภาระการชำระคืน และการเจรจากับกลุ่มพันธมิตร Olympic Investors ก็ล้มเหลว ในปี 2007 ศาลสหภาพยุโรปลดยอดชำระคืนรายการหนึ่งเหลือ 130 ล้านยูโรจาก 160 ล้านยูโร และไรอันแอร์ได้ร้องเรียนต่อคณะกรรมาธิการ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมกล่าวในเดือนธันวาคม 2007 ว่าหนี้สินของกลุ่มรวมสองพันล้านยูโร แม้กระนั้น จำนวนผู้โดยสารในปี 2007 เพิ่มขึ้นเป็นราว 5.98 ล้านคน และในปี 2008 สายการบินยกเลิกเที่ยวบินจำนวนมากเพราะขาดแคลนเครื่องบิน

เที่ยวบินสุดท้าย

เมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2009 รัฐบาลประกาศขายกิจการด้านการบินและฐานซ่อมบำรุงให้แก่ Marfin Investment Group Wikipedia รายงานว่าสายการบินโอลิมปิกหยุดบินไปยังจุดหมายปลายทางส่วนใหญ่จากทั้งหมด 69 แห่งในวันที่ 28 กันยายน 2009 และระบุว่าเที่ยวบินสุดท้ายคือเที่ยวบิน 424 จากโตรอนโตผ่านมอนทรีออล ซึ่งลงจอดที่เอเธนส์เวลา 11:10 น. ของวันที่ 29 กันยายน 2009

แหล่งข้อมูลต่าง ๆ ให้วันสิ้นสุดไม่ตรงกัน กล่องข้อมูลของ Wikipedia ระบุวันที่ 29 กันยายน 2009 แต่เนื้อหาระบุว่าโอลิมปิกยังคงให้บริการเส้นทางบริการสาธารณะบางเส้นทางและเที่ยวบินไปไคโร อเล็กซานเดรีย เทลอาวีฟ เบรุต และเบลเกรด โดยใช้รหัส OP และดำเนินการโดยโอลิมปิกแอร์ในรูปแบบเวตลีส เที่ยวบินเหล่านี้ดำเนินต่อไปจนถึงกำหนดเส้นตายสุดท้ายในวันที่ 31 ธันวาคม 2009 ตามที่ตกลงกับคณะกรรมาธิการยุโรป การเปลี่ยนรัฐบาลในเดือนตุลาคมทำให้การประมูลเส้นทางล่าช้า

เกิดอะไรขึ้นต่อมา

Olympic Air แห่งใหม่เริ่มปฏิบัติการอย่างจำกัดในวันที่ 29 กันยายน 2009 โดยมีเที่ยวบินเต็มรูปแบบเที่ยวแรกในวันที่ 1 ตุลาคม จากเอเธนส์ไปเทสซาโลนีกี โดยใช้ชื่อ โลโก้ และรหัส IATA เดิม แต่ไม่ได้เป็นผู้สืบทอดทางกฎหมายและไม่ได้รับพนักงานหรือทรัพย์สินเดิมโดยตรง เจ้าของใหม่ตั้งเป้าจะรักษาตำแหน่งงานราว 5,000 ตำแหน่งจากทั้งหมด 8,500 ตำแหน่งของกลุ่ม ในเดือนกุมภาพันธ์ 2010 Olympic Air และเอเจียนแอร์ไลนส์ประกาศควบรวมกิจการ คณะกรรมาธิการยุโรปสกัดกั้นในเดือนมกราคม 2011 แต่อนุมัติการเข้าซื้อกิจการของเอเจียนในเดือนตุลาคม 2013 และปัจจุบัน Olympic Air เป็นบริษัทลูกของเอเจียนที่บินด้วยเครื่องบินใบพัดเทอร์โบ เอเจียนขึ้นมาแทนที่โอลิมปิกในฐานะสายการบินชั้นนำของกรีซ Greek Reporter บรรยายข้อตกลงดังกล่าวว่าเป็นการสิ้นสุดของยุคสมัย

แหล่งที่มา: Wikipedia: Olympic Airlines, Wikipedia: Olympic Air, Greek City Times: The History Of Olympic Airlines, Greek Reporter: Olympic Air: From Onassis Golden Age To Aegean Takeover