เที่ยวบินถูกยกเลิก? สิทธิ์ของคุณ: เงินคืน เที่ยวบินใหม่ และค่าชดเชย (EU สหราชอาณาจักร และไทย)

เมื่อสายการบินยกเลิกเที่ยวบินของคุณ หรือไม่ให้คุณขึ้นเครื่องเพราะขายตั๋วเกินจำนวนที่นั่ง สิ่งที่สายการบินต้องให้คุณมีมากกว่าคำขอโทษ ขึ้นอยู่กับว่าเที่ยวบินออกจากที่ไหนและสายการบินใดเป็นผู้ให้บริการ คุณเลือกได้ระหว่างเงินคืนกับเที่ยวบินใหม่ สายการบินต้องดูแลคุณระหว่างรอ และคุณอาจได้รับค่าชดเชยเป็นเงินตามจำนวนที่กำหนดไว้ คู่มือนี้อธิบายกฎสามชุดที่ผู้เดินทางไปและกลับจากประเทศไทยพบบ่อยที่สุด ได้แก่ กฎของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) กฎของสหภาพยุโรป (EU261) และกฎของสหราชอาณาจักร (UK261) พร้อมแหล่งที่มาทางการของแต่ละข้อด้านล่าง

กฎชุดไหนใช้กับเที่ยวบินของคุณ

• ประเทศไทย (ข้อบังคับคณะกรรมการการบินพลเรือน ฉบับที่ 101): เที่ยวบินภายในประเทศ และเที่ยวบินระหว่างประเทศที่ออกจากประเทศไทยของสายการบินไทยหรือต่างชาติ มีผลตั้งแต่ 20 พ.ค. 2568 (2025)
• สหภาพยุโรป (EU261): ทุกเที่ยวบินที่ออกจากสนามบินใน EU ไม่ว่าสายการบินใด และเที่ยวบินจากนอก EU เข้า EU ที่ให้บริการโดยสายการบินของ EU
• สหราชอาณาจักร (UK261): ทุกเที่ยวบินที่ออกจากสนามบินในสหราชอาณาจักร ไม่ว่าสายการบินใด เที่ยวบินเข้าสหราชอาณาจักรที่ให้บริการโดยสายการบินของสหราชอาณาจักรหรือ EU และเที่ยวบินเข้า EU ที่ให้บริการโดยสายการบินของสหราชอาณาจักร

เที่ยวบินนับว่าถูกยกเลิกเมื่อไม่ได้ทำการบินตามที่กำหนดไว้ ตามกฎของ กพท. รวมถึงกรณีที่เครื่องบินขึ้นแล้วแต่ต้องกลับมายังสนามบินต้นทางและหยุดทำการบิน หรือกรณีที่ผู้โดยสารถูกย้ายไปเที่ยวบินอื่นหรือการเดินทางรูปแบบอื่น ส่วนตามกฎของ EU การเลื่อนเวลาออกเดินทางให้เร็วขึ้นเกิน 1 ชั่วโมงก็นับเป็นการยกเลิกเช่นกัน หากเที่ยวบินแค่ล่าช้า ไม่ได้ถูกยกเลิก ดูที่ สิทธิ์ของคุณเมื่อเที่ยวบินล่าช้า

เที่ยวบินที่ออกจากประเทศไทย: กฎของ กพท.

การดูแลระหว่างรอ: เมื่อสายการบินยกเลิกเที่ยวบิน ต้องจัดให้คุณได้รับ

• อาหารและเครื่องดื่ม หรือคูปองอาหาร ตามมื้ออาหารและระยะเวลาที่รอ
• ช่องทางติดต่อสื่อสาร เช่น โทรศัพท์หรืออีเมล
• ที่พักอย่างน้อย 1 คืน พร้อมการเดินทางระหว่างสนามบินกับที่พัก หากเที่ยวบินใหม่ออกในวันถัดไปหรือหลังจากนั้น

เงินคืนหรือเที่ยวบินใหม่: สายการบินต้องให้คุณเลือกระหว่าง

• เงินคืนเต็มจำนวนสำหรับค่าโดยสารและค่าธรรมเนียมของส่วนการเดินทางที่ยังไม่ได้ใช้
• เที่ยวบินอื่นไปยังปลายทางหรือปลายทางใกล้เคียง โดยเร็วที่สุดหรือในวันที่คุณเลือก จะเป็นสายการบินเดิมหรือสายการบินอื่นก็ได้ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม (หากลงที่สนามบินอื่น สายการบินต้องออกค่าเดินทางไปยังสนามบินปลายทางเดิม)
• การเดินทางรูปแบบอื่นไปยังปลายทาง หากสายการบินจัดให้ได้

ค่าชดเชย:

• เที่ยวบินภายในประเทศ: 1,500 บาท จ่ายทันทีเมื่อเที่ยวบินถูกยกเลิก
• เที่ยวบินระหว่างประเทศ: 2,000 บาทสำหรับระยะทางไม่เกิน 1,500 กม. 3,500 บาทสำหรับ 1,500–3,500 กม. และ 4,500 บาทสำหรับระยะทางเกิน 3,500 กม. จ่ายภายใน 14 วัน

สายการบินไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย หากพิสูจน์ได้ว่า

• ได้แจ้งการยกเลิกพร้อมทางเลือกในการเดินทางล่วงหน้าอย่างน้อย 3 วันก่อนเวลาออกเดินทางสำหรับเที่ยวบินภายในประเทศ หรืออย่างน้อย 7 วันสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ
• แจ้งช้ากว่านั้น แต่เที่ยวบินใหม่ถึงปลายทางเร็วกว่าหรือช้ากว่าเที่ยวบินเดิมไม่เกิน 3 ชั่วโมง หรือ
• การยกเลิกเกิดจากเหตุสุดวิสัยที่สายการบินหลีกเลี่ยงไม่ได้แม้ใช้มาตรการที่เหมาะสมทั้งหมดแล้ว

การแจ้งต้องส่งไปยังช่องทางติดต่อที่คุณให้ไว้ตอนจอง สายการบินอาจเสนอเครดิตสำหรับการเดินทาง บัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมแทนเงินสด แต่ต้องแจ้งเงื่อนไขและได้รับความยินยอมจากคุณก่อน เงินคืนต้องจ่ายภายใน 14 วันหากคุณชำระด้วยเงินสด และภายใน 45 วันหากชำระด้วยบัตรเครดิต นับจากวันที่สายการบินได้รับแบบฟอร์มขอเงินคืน หรือภายใน 60 วันหากจองผ่านตัวแทน

เที่ยวบินที่ออกจาก EU: กฎ EU261

เงินคืนหรือเที่ยวบินใหม่: คุณเลือกได้ระหว่างเงินคืนเต็มราคาตั๋วภายใน 7 วัน (พร้อมเที่ยวบินกลับไปยังสนามบินต้นทางแรก หากเดินทางมาได้ส่วนหนึ่งแล้ว) เที่ยวบินอื่นไปยังปลายทางโดยเร็วที่สุด หรือเที่ยวบินอื่นในวันที่สะดวกภายหลัง หากเที่ยวบินใหม่ลงที่สนามบินอื่นในเมืองเดียวกัน สายการบินต้องออกค่าเดินทางต่อให้

การดูแลระหว่างรอ: อาหารและเครื่องดื่มตามระยะเวลาที่รอ โทรศัพท์หรืออีเมลได้ 2 ครั้ง และที่พักพร้อมการเดินทางหากเที่ยวบินใหม่ออกในวันถัดไปหรือหลังจากนั้น

ค่าชดเชย:

• 250 ยูโร สำหรับเที่ยวบินระยะทางไม่เกิน 1,500 กม.
• 400 ยูโร สำหรับเที่ยวบินภายใน EU ที่เกิน 1,500 กม. และเที่ยวบินอื่นระยะ 1,500–3,500 กม.
• 600 ยูโร สำหรับเที่ยวบินอื่นทั้งหมด

ไม่ได้รับค่าชดเชย หาก

• ได้รับแจ้งการยกเลิกอย่างน้อย 14 วันก่อนเวลาออกเดินทาง
• ได้รับแจ้ง 7–14 วันก่อน และได้รับเสนอเที่ยวบินใหม่ที่ออกเร็วกว่าเดิมไม่เกิน 2 ชั่วโมง และถึงช้ากว่าเดิมไม่ถึง 4 ชั่วโมง
• ได้รับแจ้งน้อยกว่า 7 วันก่อน และได้รับเสนอเที่ยวบินใหม่ที่ออกเร็วกว่าเดิมไม่เกิน 1 ชั่วโมง และถึงช้ากว่าเดิมไม่ถึง 2 ชั่วโมง หรือ
• สายการบินพิสูจน์ได้ว่าเป็นเหตุสุดวิสัยที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

หากเที่ยวบินใหม่ถึงปลายทางช้ากว่าเวลาเดิมไม่เกิน 2, 3 หรือ 4 ชั่วโมง (ตามระยะทาง) สายการบินอาจลดค่าชดเชยลงครึ่งหนึ่งเหลือ 125, 200 หรือ 300 ยูโร สายการบินเป็นฝ่ายที่ต้องพิสูจน์ว่าแจ้งคุณเมื่อใด ค่าชดเชยจ่ายเป็นเงินสด โอนเงิน หรือเช็ค จ่ายเป็นบัตรกำนัลได้เฉพาะเมื่อคุณตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร

เที่ยวบินที่ออกจากสหราชอาณาจักร: กฎ UK261

สหราชอาณาจักรยังคงใช้กฎเดียวกันหลังออกจาก EU โดยกำหนดจำนวนเงินเป็นปอนด์ คุณเลือกได้ระหว่างเงินคืนสำหรับส่วนของตั๋วที่ยังไม่ได้ใช้ หรือเที่ยวบินอื่นโดยเร็วที่สุดหรือในวันอื่นภายหลัง สำนักงานการบินพลเรือนของสหราชอาณาจักร (CAA) ระบุว่าคุณอาจมีสิทธิ์ขอให้จองกับสายการบินอื่นหากไปถึงได้เร็วกว่ามาก การดูแล (อาหาร เครื่องดื่ม ช่องทางติดต่อสื่อสาร และที่พักพร้อมการเดินทางหากได้เที่ยวบินใหม่ในวันถัดไป) ต้องจัดให้จนกว่าสายการบินจะพาคุณเดินทางได้ ไม่ว่าจะนานเท่าไรหรือเกิดจากสาเหตุใด

หากได้รับแจ้งน้อยกว่า 14 วันก่อนเวลาออกเดินทาง ค่าชดเชยคือ

• 220 ปอนด์ สำหรับเที่ยวบินต่ำกว่า 1,500 กม.
• 350 ปอนด์ สำหรับ 1,500–3,500 กม.
• 520 ปอนด์ สำหรับเที่ยวบินเกิน 3,500 กม.

ค่าชดเชยอาจลดลงครึ่งหนึ่งเหลือ 110, 175 หรือ 260 ปอนด์ หากเที่ยวบินใหม่ถึงช้าไม่ถึง 2, 3 หรือ 4 ชั่วโมง และไม่ได้รับค่าชดเชยหากเวลาของเที่ยวบินใหม่อยู่ในเกณฑ์เดียวกับกฎของ EU ข้างต้น ไม่มีค่าชดเชยในกรณีเหตุสุดวิสัย เช่น สภาพอากาศรุนแรง หรือการนัดหยุดงานของพนักงานสนามบินหรือหน่วยควบคุมการจราจรทางอากาศ

ถูกปฏิเสธการขึ้นเครื่องเพราะขายตั๋วเกิน

บางครั้งสายการบินขายตั๋วเกินจำนวนที่นั่ง หรือเปลี่ยนเป็นเครื่องบินที่เล็กลง กฎทั้งสามชุดกำหนดให้สายการบินต้องหาผู้โดยสารที่สมัครใจสละที่นั่งก่อน โดยแลกกับสิทธิประโยชน์ที่ตกลงกับสายการบิน หากมีผู้สมัครใจไม่พอและคุณถูกปฏิเสธการขึ้นเครื่องโดยไม่สมัครใจ

• ประเทศไทย: คุณมีสิทธิ์เหมือนกรณีเที่ยวบินถูกยกเลิก (การดูแลระหว่างรอ เงินคืนหรือเที่ยวบินใหม่ และค่าชดเชย 1,500 บาทสำหรับเที่ยวบินในประเทศ หรือ 2,000–4,500 บาทสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ) และสายการบินต้องจ่ายทันที
• EU: ค่าชดเชยทันที 250, 400 หรือ 600 ยูโร ซึ่งสายการบินอาจลดครึ่งหนึ่งหากเที่ยวบินใหม่ถึงช้ากว่าเดิมไม่เกิน 2, 3 หรือ 4 ชั่วโมง พร้อมเงินคืนหรือเที่ยวบินใหม่ และการดูแลระหว่างรอ
• สหราชอาณาจักร: 220, 350 หรือ 520 ปอนด์ (หรือ 110, 175 หรือ 260 ปอนด์ หากเที่ยวบินใหม่ถึงภายใน 2, 3 หรือ 4 ชั่วโมง) พร้อมเงินคืนหรือเที่ยวบินใหม่ และการดูแลระหว่างรอ

สิทธิ์เหล่านี้ใช้เฉพาะเมื่อคุณเช็กอินตรงเวลา คือภายในเวลาที่สายการบินแจ้งไว้ หรือหากไม่ได้แจ้งไว้ ไม่ช้ากว่า 45 นาทีก่อนเวลาออกเดินทาง (1 ชั่วโมงสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศที่ออกจากประเทศไทย) สายการบินปฏิเสธการขึ้นเครื่องได้ด้วยเหตุผลด้านสุขภาพ ความปลอดภัย หรือการรักษาความปลอดภัย หรือหากเอกสารการเดินทางของคุณไม่ครบถ้วน กรณีเหล่านี้ไม่ได้รับความคุ้มครอง

วิธียื่นเรื่อง

1. ที่สนามบิน: ขอเอกสารแจ้งสิทธิ์ ตามกฎของ กพท. และ EU สายการบินต้องให้เอกสารนี้แก่ผู้โดยสารทุกคนที่เที่ยวบินถูกยกเลิกหรือถูกปฏิเสธการขึ้นเครื่อง ขอคูปองอาหารหรือที่พัก หากไม่ได้รับ ให้เก็บใบเสร็จค่าใช้จ่ายที่จำเป็นไว้
2. เลือก: รับเงินคืนหรือเที่ยวบินใหม่ รับบัตรกำนัลแทนเงินสดเฉพาะเมื่อคุณต้องการเท่านั้น
3. หลังเดินทาง: ยื่นขอค่าชดเชยกับสายการบินเป็นลายลักษณ์อักษร พร้อมรหัสการจองและข้อความที่แจ้งการยกเลิก เพราะวันที่คุณได้รับแจ้งเป็นตัวกำหนดว่าจะได้ค่าชดเชยหรือไม่
4. หากสายการบินปฏิเสธหรือไม่ตอบ:
   • ประเทศไทย: ร้องเรียนต่อ กพท. ที่ complaint.caat.or.th
   • EU: หากไม่ได้รับคำตอบภายใน 2 เดือน หรือไม่พอใจคำตอบ ร้องเรียนต่อหน่วยงานของประเทศที่เกิดเหตุ
   • สหราชอาณาจักร: หลัง 8 สัปดาห์ หรือหลังได้รับคำตอบสุดท้ายจากสายการบิน ยื่นเรื่องต่อหน่วยระงับข้อพิพาททางเลือก (ADR) ที่สายการบินเป็นสมาชิก หรือต่อทีม PACT ของ CAA หากสายการบินไม่มี

ก่อนไปสนามบิน

ดูว่ามีการนัดหยุดงานหรือการปิดให้บริการที่กระทบการเดินทางของคุณหรือไม่ได้ที่ หน้าเหตุขัดข้อง หรือ ตรวจสอบเที่ยวบินของคุณ เพื่อดูความปลอดภัย สัมภาระ และกฎที่ใช้กับเที่ยวบินนั้น

คู่มือนี้อธิบายกฎเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย เงื่อนไขการขนส่งของสายการบินและการพิจารณาของหน่วยงานที่รับเรื่องเป็นข้อยุติ แหล่งที่มาของคู่มือนี้อยู่ด้านล่าง